Konu: Anonim Şirketlerde Çağrısız Genel Kurul Toplantısı

Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan düzenlemelere gere anonim şirketlerin genel kurul toplantıları, çağrılı ve çağrısız yapılabilmektedir. Çağrı üzerine genel kurul toplantısı yapılması süreci belirli bir usul dahilinde, önden hazırlığı yapılması gereken bir süreç olduğundan pay sahibi sayısı az olan anonim şirketlerin uygulamada bu yönteme nispeten daha az başvurduğu gözlemlenmektedir.

Özellikle pay sahiplerinin halihazırda birbirini tanıdığı ve özellikle aile şirketi olarak tanımlanabilecek anonim şirketlerde, pay sahipleri arasında var olması muhtemel uyuşmazlıkların göz ardı edildiği hallerde, çağrı usulünün aradığı amaca halihazırda pay sahiplerinin yakınlıkları ve iletişimleri dolayısıyla ulaşıldığından kanun koyucu genel kurulların çağrısız bir şekilde toplanabileceğini de düzenlemiştir.

Çağrısız genel kurul yapılabilmesi için anonim ortaklığın tüm pay sahipleri toplantıda hazır bulunması gerekir. Çağrısız genel kurulun bu temel şartı sayesinde bir kısım pay sahibinin bir araya gelerek geçerli bir karar almasının da önü kesilmiştir. Pay sahiplerinin tesadüfi olarak bir araya gelmeleri ise çağrısız bir genel kurul toplanması teşkil etmez, pay sahiplerinin genel kurul olarak toplanma iradesinin var olması gereklidir. Tek bir pay sahibinin dahi çağrı sürecine ilişkin usule uyulmamasını kabul etmemesi, bu hususa itiraz etmesi halinde çağrı sürecinin işletilmesini gerekir.

Toplantı nisabının pay sahiplerinin tamamı olmasının yanı sıra görüşülüp karara bağlanacak konunun ne olduğundan bağımsız olarak, karar alınabilmesi için nisabın korunması gerekir. Böylece bir pay sahibinin fiilen toplantıyı terki de karar alınmasını engelleyecektir. Ne var ki, toplantı nisabı ortadan kalkmadan önce usulüne uygun olarak alınan kararlar, daha sonra toplantı nisabının bozulması ile ortadan kalkmaz ve geçerliliğini korur.

Çağrısız genel kurullarda önden hazırlanmış bir gündemin varlığı zorunlu değildir, zira toplantı nisabı da dikkate alındığında, kanunun oybirliği halinde gündeme ekleme yapılmasına müsaade ederek çağrılı usuldeki gündemin amacını yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Gündeme itiraz bulunmaması halinde ise gündem müzakere edilir, karar nisabı ise kanun veya esas sözleşmede öngörülen şekildir. Dolayısıyla, kararın oybirliği verilmesi ise şart olmayıp, tüm pay sahiplerinin başından sonuna kadar bulunduğu toplantıda, oy çokluğuyla da karar alınabilecektir.

Genel kurulun çağrı usulüne uyulmaksızın toplanmasına dair kanunun verdiği imkanın, yönetim kurulunun toplantı yapılmasına dair karar alma, gerekli hazırlık işlemlerini tamamlama ve toplantı nisabının sağlandığını tespit ederek toplantıyı açma gibi yetki ve görevlerinde değişiklik yaratıp yaratmadığı ise doktrinde tartışmalıdır. Bir kısım yazarlar yönetim kurulunun tamamen devre dışı bırakılamayacağını savunurken, bir kısım yazarlar da pay sahiplerinin kendiliğinden genel kurul olarak toplanabileceğini savunmaktadır. Yönetim kurulunun rolünün çağrısız genel kurullarda da devam ettiği görüşüne haiz yazarlar, yönetim kurulunun tamamıyla devre dışı bırakıldığı çağrısız genel kurul toplantılarında alınan kararlar yönünden, yokluk veya iptal edilebilirlik yaptırımlarının gündeme gelebileceğini de savunmaktadır.

Herhangi bir sorunuz olması halinde bize her zaman ulaşabilirsiniz.

Gülbenk & Kavlakoğlu Hukuk Bürosu

Kaynakça

Cem Veziroğlu, ‘Çağrısız Genel Kurul Kapsamında Yönetim Kurulunun Rolü’ 2025 31 (2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Prof. Dr. Fehim Üçışık’a Armağan) 1594-1626. DOI: 10.33433/maruhad.1788972.

Kırca, İ./Şehirali Çelik, F. H./Manavgat, Ç.: Anonim Şirketler Hukuku, C.2/1, Genel Kurul, Ankara 2024.