1 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan düzenlemeler kapsamında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. ve Ek 2. maddelerinde önemli değişiklikler yapılmış; ayrıca 7578 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi ile analık izni yönünden geçiş hükmü öngörülmüştür. Yapılan bu düzenlemeler, özellikle çalışma hayatında aile yaşamının korunması ve iş yaşam dengesinin güçlendirilmesi bakımından dikkat çekici yenilikler içermektedir.

İlk olarak, kadın işçilerin doğum sonrası analık izni sürelerinde kayda değer bir artış gerçekleştirilmiştir. Önceki düzenlemede doğumdan sonra sekiz hafta olarak öngörülen çalıştırılmama süresi, yapılan değişiklikle birlikte on altı haftaya çıkarılmıştır. Bu değişiklik, doğum öncesi sekiz haftalık süre ile birlikte değerlendirildiğinde, toplam analık izni süresinin yirmi dört hafta olarak uygulanacağı anlamına gelmektedir. Çoğul gebeliklerde doğumdan önce analık izni 10 hafta olduğundan, doğum sonrası analık izni ile birlikte toplam 26 hafta analık izni kullanılacaktır. Böylelikle hem annenin hem de yeni doğan çocuğun korunmasına yönelik daha uzun bir dinlenme ve uyum süreci tanınmıştır.

Bununla bağlantılı olarak doğum sonrası kullanılan ücretsiz izin hakkının başlangıcı da yeniden düzenlenmiştir. Mevcut sistemde kadın işçiye tanınan altı aya kadar ücretsiz izin hakkı, artık yirmi dört haftalık zorunlu analık izninin tamamlanmasının ardından kullanılabilecektir. Bu durum, ücretsiz izin süresinin fiilen daha ileri bir tarihe ötelenmesi sonucunu doğurmaktadır.

Düzenlemede ayrıca uygulamada ortaya çıkabilecek hak kayıplarını önlemek amacıyla bir geçiş hükmüne de yer verilmiştir. Buna göre, 01.05.2026 tarihi itibarıyla analık izni sona ermiş olmakla birlikte, doğum tarihinden itibaren 01.04.2026 tarihine kadar yirmi dört haftalık süreyi henüz doldurmamış olan çalışanlara ek bir hak tanınmıştır. Bu kapsamdaki çalışanlar, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iş günü içinde başvuruda bulunmaları halinde sekiz hafta ilave analık izni kullanabileceklerdir.

Öte yandan, doğum öncesi çalışma koşullarına ilişkin düzenlemede de önemli bir değişikliğe gidilmiştir. Sağlık durumu uygun olan kadın işçilerin, hekim raporu ile doğum öncesi izin sürelerinin bir kısmını doğum sonrasına aktarmalarına ilişkin süre de yeniden düzenlenmiştir. Önceki düzenlemede doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışma mümkünken yeni düzenleme ile bu süre doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışma şeklinde değiştirilmiştir.

1 Mayıs 2026 itibariyle İş Kanunu’nda yapılan ve yürürlüğe giren diğer önemli değişiklik, işçiye eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli mazeret izninin (babalık izni)  beş günden on güne çıkarılmasıdır.

Son olarak, sosyal devlet ilkesi çerçevesinde koruyucu aile uygulamasına yönelik bir hak da düzenleme altına alınmıştır. Bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olan işçilere, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren talepleri doğrultusunda on gün ücretsiz izin verilmesi öngörülmüştür.

1 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan düzenlemeler yalnızca iş hukuku alanında değil aynı zamanda sosyal güvenlik mevzuatında da önemli değişiklikleri beraberinde getirmiştir. Bu kapsamda,5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikler ile analık hali ve bu döneme ilişkin sigortalı hakları yeniden şekillendirilmiştir.

Mevcut uygulamada, sigortalı kadının ya da sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebeliğinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonraki ilk sekiz haftalık süre analık hali kapsamında değerlendirilmekteydi. 7578 sayılı Kanunda yapılan yeni düzenleme ile bu süreler değiştirilmiş ve doğumdan sonraki sekiz haftalık süre on altı haftaya çıkarılarak İş Kanunu’nda yapılan değişikliklerle paralellik sağlanmıştır. Böylelikle de analık hali kapsamında değerlendirilen süreler sosyal güvenlik hukuku bakımından da genişletilmiştir.

Geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin esaslarda da değişiklik yapılmıştır. Bilindiği üzere sigortalı kadına analık hali kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilmesi için doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekmektedir. Doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki sekiz ve sonraki onaltı haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilâve edilerek çalışmadığı her gün için, geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir.

Bununla birlikte SGK tarafından yayımlanan 11.05.2026 tarihli “7578 Sayılı Kanun Sebebiyle Analık Raporlarına Yönelik Başvuru İşlemleri” konulu duyuru uyarınca; 01.05.2026 tarihinden önce istirahat süresi sona ermiş olmakla birlikte, analık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanmış ve 7578 sayılı Kanun kapsamında analık izni kullanan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılar bakımından, işveren tarafından Kuruma bildirim yapılması halinde ilgili sigortalıların rapor süreleri sistem tarafından otomatik olarak oluşturulacaktır.

Bu kapsamda sigortalının işverene başvuruda bulunmasının ardından, işveren tarafından “7578 Sayılı Kanun 8 Hafta Uzatma Başvurusu” menüsü üzerinden Kuruma başvuru yapılması gerekmektedir. Anılan menü üzerinden yalnızca sigortalının T.C. kimlik numarası ile başvuru tarihinin girilmesi yeterli olup Kurum tarafından yapılacak uygunluk kontrolünün ardından sigortalı adına başvuru tarihinden itibaren başlamak üzere 8 haftalık analık istirahat raporu sistem üzerinden oluşturulacaktır.Başvurunun elektronik ortamda iletilmesi dışında ayrıca herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmamakta olup sigortalıların sağlık hizmet sunucularına veya Sosyal Güvenlik Kurumuna ayrıca başvurmasına da ihtiyaç bulunmamaktadır.

Sonuç olarak yapılan bu değişiklikler ile analık hali kapsamındaki süreler genişletilmiş, İş Kanunu ile uyum sağlanmıştır. İşverenler ve sigortalılar bakımından hak ve yükümlülüklerin doğru şekilde belirlenebilmesi adına söz konusu düzenlemelerin dikkatle değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Herhangi bir sorunuz olması halinde bize her zaman ulaşabilirsiniz.

Gülbenk & Kavlakoğlu Hukuk Bürosu